Pod Odrą powstanie rekordowy tunel. Maszyna TBM została już zamówiona
Budowa Zachodniej Obwodnicy Szczecina wchodzi w kolejny etap przygotowań. Wykonawca odcinka Police – Goleniów, konsorcjum firm NDI i Dogus, wybrał już producenta specjalistycznej maszyny TBM, która wydrąży tunel pod Odrą. Urządzenie wyprodukuje niemiecko-chińska firma CREG Wirth, znana z dostarczenia maszyny wykorzystanej przy budowie tunelu pod Świną w Świnoujściu. Rozpoczęcie drążenia zaplanowano na 2028 rok. Do tego czasu urządzenie musi zostać wyprodukowane, przetestowane, przetransportowane na plac budowy, zmontowane i przygotowane do pracy.
Tunel pod Odrą będzie jednym z najważniejszych i najbardziej wymagających elementów Zachodniej Obwodnicy Szczecina. Jego długość wyniesie około 5 kilometrów, a maszyna TBM będzie musiała wykonać dwie nawy, co oznacza konieczność dwukrotnego przeprowadzenia procesu drążenia. Z tego względu urządzenie zostanie zaprojektowane i skonfigurowane specjalnie na potrzeby tej inwestycji. Tarcza drążąca będzie miała średnicę 15,3 metra, cała maszyna osiągnie długość 98 metrów, a jej łączna masa wyniesie około 4200 ton. Sama głowica skrawająca będzie ważyła 2200 ton.
Zastosowana zostanie technologia Slurry, wykorzystująca zawiesinę bentonitową. To rozwiązanie pozwala utrzymywać odpowiednie ciśnienie przed tarczą drążącą, co ma szczególne znaczenie podczas prowadzenia prac pod rzeką, gdzie konieczne jest zabezpieczenie wykopu przed napływem wody i destabilizacją gruntu.
Jak będzie powstawał tunel pod Odrą?
Maszyna TBM to w rzeczywistości mobilna fabryka tunelu. Jej przednią część stanowić będzie potężna tarcza skrawająca wyposażona w narzędzia rozdrabniające grunt. Bezpośrednio za nią znajdą się silniki napędowe oraz siłowniki hydrauliczne przesuwające urządzenie do przodu. Producent przewidział również możliwość obsługi narzędzi tnących w warunkach ciśnienia atmosferycznego, co ma usprawnić prace serwisowe i ograniczyć czas potrzebny na konserwację.
Za tarczą skrawającą, pod stalową osłoną, będzie pracowało specjalne ramię obrotowe odpowiedzialne za układanie prefabrykowanych elementów obudowy tunelu, nazywanych tubingami. Każdy pierścień obudowy będzie miał szerokość dwóch metrów i będzie składał się z dziewięciu betonowych segmentów. W ten sposób, w miarę przesuwania się maszyny, powstawać będzie kolejny zabezpieczony fragment podziemnej konstrukcji. Dalsza część urządzenia zostanie wyposażona w systemy sterowania, instalacje hydrauliczne i elektryczne, umieszczone na specjalnych wózkach technicznych.
Po zakończeniu drążenia i wykonaniu obudowy rozpoczną się kolejne etapy prac związane z budową konstrukcji wewnętrznych. Powstanie między innymi płyta, na której zostanie wykonana jezdnia, a także zostaną zamontowane instalacje i wyposażenie techniczne niezbędne do funkcjonowania tunelu. Projekt przewiduje również wykonanie mniejszych tuneli łączących obie nawy. Będą one pełniły funkcję przejść ewakuacyjnych, umożliwiających przemieszczanie się pomiędzy nimi w sytuacjach awaryjnych.
Nie tylko maszyna. Powstanie rozbudowane zaplecze technologiczne
Do sprawnego prowadzenia prac potrzebna będzie również cała infrastruktura towarzysząca. Wykonawca wybrał już dostawcę stacji separacji zawiesiny bentonitowej. Jest to istotny element technologii Slurry, ponieważ urobek, czyli grunt wydobywany podczas drążenia, będzie transportowany na powierzchnię rurociągami razem z zawiesiną. W specjalnej instalacji nastąpi oddzielenie gruntu od cieczy, która po oczyszczeniu zostanie ponownie wykorzystana w procesie drążenia.
Konieczne będzie także uruchomienie zakładu prefabrykacji, w którym produkowane będą betonowe segmenty obudowy tunelu. Przed rozpoczęciem właściwych prac trzeba będzie zgromadzić odpowiednią liczbę prefabrykatów na specjalnych placach składowych. Ich dostarczaniem do maszyny TBM zajmą się pojazdy techniczne MSV (Multi Service Vehicle), które również zostały zamówione przez wykonawcę.
Pierwsze prace w terenie już trwają
Umowę na realizację odcinka S6 Police – Goleniów o długości 23,4 kilometra i wartości 5,3 mld zł podpisano w maju 2026 roku. W październiku rozpoczęły się pierwsze prace terenowe, a równolegle prowadzone jest przygotowywanie projektów technicznych. Obecnie wykonawca buduje drogi technologiczne, które umożliwią dojazd sprzętu i transport materiałów na place budowy.
Wykonana została już droga od węzła Modrzewie do przyszłego Miejsca Obsługi Podróżnych Łaniewo, gdzie powstanie główne zaplecze budowy. Kolejne prace prowadzone są w kierunku Odry, w śladzie przyszłej drogi ekspresowej. Szczególnie istotne jest przygotowanie dojazdu do miejsca, w którym powstanie komora startowa maszyny TBM.
Obiekt ten zostanie zlokalizowany w rejonie miejscowości Święta, po wschodniej stronie Odry. Będzie to potężna, żelbetowa konstrukcja zagłębiona wiele metrów pod powierzchnią ziemi. To właśnie w niej maszyna zostanie zmontowana, opuszczona na odpowiednią głębokość i przygotowana do rozpoczęcia drążenia. TBM nie może bowiem rozpocząć pracy bezpośrednio z poziomu terenu. Według informacji GDDKiA pierwsze prace konstrukcyjne przy komorze startowej mają ruszyć w pierwszych miesiącach 2027 roku.
Cała Zachodnia Obwodnica Szczecina w budowie
Tunel pod Odrą jest częścią większego przedsięwzięcia obejmującego budowę całej Zachodniej Obwodnicy Szczecina. Inwestycja została podzielona na trzy odcinki. Pierwszy z nich, Szczecin Południe (Kołbaskowo) – Szczecin Zachód (Dołuje), ma 13,6 kilometra długości. Umowę na jego realizację podpisano w styczniu 2026 roku. Obecnie prowadzone są tam roboty ziemne, wzmacnianie podłoża oraz prace przy obiektach inżynierskich.
Drugi odcinek, Szczecin Zachód – Police, liczy 11,9 kilometra. Umowę podpisano w kwietniu 2026 roku, a w drugiej połowie października rozpoczęły się pierwsze roboty ziemne. Trzeci fragment, Police – Goleniów, będzie najdłuższy i najbardziej skomplikowany technologicznie ze względu na konieczność wykonania tunelu pod Odrą.
Zgodnie z harmonogramem przedstawionym przez GDDKiA odcinkami Zachodniej Obwodnicy Szczecina od Kołbaskowa do Polic kierowcy powinni pojechać w 2029 roku. Na fragment Police – Goleniów, wraz z tunelem pod Odrą, trzeba będzie poczekać do 2033 roku.
Po ukończeniu inwestycji nowa trasa S6 pozwoli ominąć Szczecin od zachodu, usprawniając komunikację pomiędzy południową i północną częścią aglomeracji. Szczególne znaczenie będzie miała dla mieszkańców powiatu polickiego i goleniowskiego, zapewniając nowe połączenie drogowe w kierunku Goleniowa oraz dalszych tras prowadzących na Pomorze.
Zamówienie maszyny TBM to kolejny konkretny krok w kierunku realizacji jednej z największych inwestycji drogowych w województwie zachodniopomorskim. Przed wykonawcą pozostaje jeszcze wiele wymagających etapów, ale przygotowania do budowy tunelu pod Odrą są już prowadzone zarówno na placu budowy, jak i w zapleczu technologicznym.
Źródło: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA).
Andrzej Bugajski








