Zmiana czasu już w październiku. Czy to ostatni raz, gdy przestawimy zegarki?

W ostatni weekend października ponownie czeka nas zmiana czasu. W nocy z 24 na 25 października 2026 roku przejdziemy z czasu letniego na zimowy. Choć dyskusja o rezygnacji z przestawiania zegarków trwa w Europie od lat, na razie nie zapadła decyzja, która zakończyłaby obowiązywanie obecnych zasad.

Zegarki cofniemy o godzinę

Zmiana nastąpi w nocy z soboty na niedzielę. Gdy zegary wskażą godzinę 3:00, ich wskazania zostaną cofnięte na 2:00. Oznacza to, że tej nocy będziemy mogli spać o godzinę dłużej — pod warunkiem, że nie obudzimy się o zwykłej porze. Przejście na czas zimowy oznacza również zmianę godzin, według których funkcjonujemy na co dzień. Poranne światło pojawi się wcześniej według wskazań zegara, ale szybciej zapadnie też zmrok w godzinach popołudniowych.

Czy Unia Europejska zrezygnuje ze zmiany czasu?

Pomysł zakończenia sezonowego przestawiania zegarków od dawna jest przedmiotem dyskusji w instytucjach Unii Europejskiej. W 2018 roku rozpoczęto prace nad zmianą dotychczasowego systemu, a Parlament Europejski opowiedział się za odejściem od obowiązujących rozwiązań. Na tym jednak proces się nie zakończył. Do wprowadzenia nowych zasad potrzebne są odpowiednie rozstrzygnięcia na poziomie unijnym. Jak dotąd nie ustalono ostatecznego terminu, od którego państwa członkowskie miałyby zaprzestać sezonowych zmian czasu. W praktyce oznacza to, że w Polsce nadal obowiązują dotychczasowe reguły. Informacje o rzekomo przesądzonym końcu przestawiania zegarków należy więc traktować ostrożnie, jeśli nie towarzyszą im konkretne, przyjęte przepisy. Warto odróżniać decyzje legislacyjne od zapowiedzi, propozycji czy wypowiedzi polityków. Sam postulat rezygnacji ze zmiany czasu nie oznacza jeszcze, że rozwiązanie to wejdzie w życie.

Co zmiana czasu oznacza dla naszego snu?

Organizm człowieka funkcjonuje zgodnie z rytmem dobowym, który reguluje między innymi pory snu i czuwania. Duże znaczenie mają w tym procesie światło, regularność codziennych zajęć oraz przyzwyczajenia związane z odpoczynkiem. Zmiana czasu powoduje przesunięcie wskazań zegara, ale nasz wewnętrzny rytm nie zawsze dostosowuje się do tego natychmiast. Przez pewien czas pora wstawania, zasypiania czy spożywania posiłków może być odczuwana inaczej niż wcześniej.

Szczególnie dużo uwagi poświęca się wiosennemu przejściu na czas letni, kiedy zegarki przesuwamy do przodu. Osoby, które muszą rano wstać do pracy lub szkoły, mogą wówczas odczuwać skutki krótszego snu. Nie każdemu udaje się bowiem odpowiednio wcześnie zasnąć, mimo że budzik następnego dnia zadzwoni zgodnie z nowym czasem.

Dodatkowa godzina nie dla każdego

Jesienne cofnięcie zegarków daje możliwość dłuższego wypoczynku, ale nie oznacza, że wszyscy rzeczywiście prześpią dodatkowe 60 minut. Osoby przyzwyczajone do wczesnego wstawania mogą obudzić się o porze wynikającej z ich dotychczasowego rytmu, jeszcze przed planowanym początkiem dnia. Dlatego ważniejsze od samego wskazania zegara pozostaje to, ile czasu przeznaczamy na sen i jak się czujemy po przebudzeniu. Jednorazowa dodatkowa godzina nie zastąpi regularnego odpoczynku, zwłaszcza jeśli w ciągu tygodnia systematycznie śpimy zbyt krótko.

W okresie zmiany czasu warto zadbać o możliwie stałe pory kładzenia się spać i wstawania. Pomocne może być także unikanie gwałtownych zmian codziennego harmonogramu.

Krótsze dni a samopoczucie

Jesień przynosi coraz krótszy dzień, co dla części osób oznacza zmianę codziennej aktywności i samopoczucia. Przestawienie zegarków wpływa na godziny, o których według czasu urzędowego obserwujemy wschód i zachód słońca, ale samo w sobie nie zmienia długości dnia ani ilości dostępnego światła słonecznego. Po niewyspanej nocy możemy mieć trudności z koncentracją, odczuwać zmęczenie lub być bardziej rozdrażnieni. Nie należy jednak automatycznie przypisywać każdego pogorszenia nastroju zmianie czasu. Znaczenie mają również stres, codzienne obowiązki, ogólny stan zdrowia i długość snu.

Warto też odróżnić krótkotrwałe pogorszenie samopoczucia od depresji sezonowej, czyli zaburzenia, w którym epizody depresyjne pojawiają się według powtarzalnego wzorca związanego z określoną porą roku. To nie to samo co kilkudniowe zmęczenie po zmianie wskazań zegara.

Na razie jedno jest pewne: w nocy z 24 na 25 października 2026 roku w Polsce przejdziemy na czas zimowy.

Czy w kolejnych latach nadal będziemy przestawiać zegarki dwa razy w roku? Odpowiedź zależy od dalszych decyzji podejmowanych na szczeblu Unii Europejskiej.

 

(red.)

 

 

Dodaj komentarz