Radni podnieśli opłaty za odpady. Z rachunku nadal nie wynika, za co mieszkańcy mają zapłacić więcej
Radni Rady Miejskiej w Goleniowie przegłosowali uchwały dotyczące opłat za gospodarowanie odpadami. Mieszkańcy Gminy Goleniów mają zapłacić więcej. W dyskusji o kosztach systemu po raz kolejny wrócił argument, że system jest nieszczelny, część mieszkańców nie jest ujęta w deklaracjach, a koszt musi być dzielony przez zbyt małą liczbę osób.
Tyle że liczba płacących mieszkańców odpowiada tylko na pytanie, przez ile osób dzielimy koszt. Nie odpowiada na pytanie, czy sam koszt został prawidłowo policzony. Burmistrz przedstawił radnym dane za 2025 rok. My również opieramy się na danych za 2025 rok. Bierzemy liczby wskazane przez Gminę Goleniów i sprawdzamy, co z nich wynika po zestawieniu z publicznymi dokumentami R-XXI oraz przetargiem PGK na transport. Największa pozycja przedstawiona radnym to 19 188 555,34 zł. Tyle miały kosztować w 2025 roku odbiór, transport i zagospodarowanie odpadów. Podstawą tej kwoty są faktury PGK.
Problem polega na tym, że trzy różne elementy usługi zostały pokazane jako jedna liczba.
Odpady z Gminy Goleniów trafiają do instalacji R-XXI w Słajsinie. R-XXI publikuje cennik za przyjęcie jednej tony poszczególnych frakcji. Gmina Goleniów publikuje natomiast dane o ilości odpadów odebranych w 2025 roku. Można więc wykonać prosty rachunek kontrolny: masa odpadów razy cena za tonę. Do wyliczenia przyjęliśmy dokładnie masy wskazane przez Gminę Goleniów za 2025 rok. Połowę rocznej masy policzyliśmy według cen R-XXI obowiązujących do końca czerwca 2026 roku, drugą połowę według podwyższonych stawek obowiązujących od 1 lipca.
W ten sposób otrzymujemy orientacyjny koszt samego zagospodarowania na poziomie około 8,4- 8,8 mln zł netto rocznie. Po uwzględnieniu VAT w naszym rachunku kontrolnym daje to około 9,1-9,5 mln zł brutto To nie jest faktura R-XXI za 2026 rok. Jest to rachunek kontrolny wykonany na podstawie ilości odpadów wskazanych przez Gminę Goleniów i oficjalnych stawek R-XXI.
Pozostaje transport. PGK przeprowadziło osobne postępowanie na transport odpadów z bazy w Goleniowie oraz z PSZOK w Stepnicy i Przybiernowie do instalacji R-XXI w Słajsinie. Wybrana oferta wyniosła 968 010 zł brutto.
Ta kwota nie dotyczy wyłącznie Gminy Goleniów, ponieważ obejmuje także Stepnicę i Przybiernów. Dla bezpieczeństwa rachunku przyjęliśmy jednak całą wartość kontraktu.
Mamy więc:
19 188 555,34 zł brutto – kwota pokazana przez Gminę Goleniów za odbiór, transport i zagospodarowanie, minus około 9,1 – 9,5 mln zł brutto – oszacowany koszt zagospodarowania w R-XXI, minus 968 010 zł brutto – cały kontrakt transportowy PGK.
Po takim odjęciu zostaje około 8,7 – 9,1 mln zł rocznie, czyli około 750 tys. zł miesięcznie.
I właśnie ta kwota wymaga wyjaśnienia.
Nie twierdzimy, że 9 mln zł to zysk PGK. Nie mamy do tego podstaw. Kwota może obejmować koszty samego odbioru odpadów, wynagrodzenia pracowników, paliwo, amortyzację samochodów, naprawy, ubezpieczenia, pojemniki, worki i inne elementy wynagrodzenia spółki.
Pytanie brzmi jednak bardzo konkretnie: czy odbieranie odpadów i pozostałe niewydzielone składniki usługi rzeczywiście kosztują około 9 mln zł rocznie?
Jeżeli tak, Gmina Goleniów powinna pokazać, z czego ta kwota się składa.
Sama faktura PGK takiej odpowiedzi nie daje. Pokazuje, ile Gmina Goleniów zapłaciła wykonawcy. Nie pokazuje mieszkańcom struktury ceny.
Do tego dochodzą koszty wykazane osobno: 360 234,05 zł obsługi administracyjnej systemu oraz 206 497,08 zł prowadzenia PSZOK. Pojawia się również składka członkowska na rzecz R-XXI.
Statut R-XXI rozdziela składkę członkowską od opłat za korzystanie z instalacji. Składka zależy od liczby mieszkańców gminy, a za przyjęcie i zagospodarowanie konkretnych ton odpadów płaci się oddzielnie według cennika.
Powstaje więc kolejne pytanie, jaka część składki członkowskiej Gminy Goleniów rzeczywiście powinna obciążać system finansowany z opłat jego uczestników, skoro system nie obejmuje wszystkich nieruchomości na terenie Gminy Goleniów.
W tej sytuacji argument o nieszczelności systemu nie zamyka sprawy. Można i trzeba ustalać mieszkańców, którzy powinni płacić, a tego nie robią. Większa liczba płacących zwiększy wpływy do systemu.
Nie odpowie jednak na pytanie, dlaczego największa pozycja kosztowa wyniosła 19 188 555,34 zł i dlaczego po odjęciu kosztów, które potrafimy odtworzyć z publicznych dokumentów, pozostaje około 9 mln zł rocznie do wyjaśnienia.
Radni uchwały przegłosowali. Mieszkańcy Gminy Goleniów mają zapłacić więcej. W takiej sytuacji mają prawo zobaczyć nie tylko sumę faktur PGK, lecz także prosty rachunek pokazujący, ile kosztuje zagospodarowanie, ile transport, ile faktyczny odbiór, ile administracja, ile PSZOK i ile składka R-XXI.
Dopiero taki rachunek pozwoli uczciwie odpowiedzieć na pytanie, czy problemem jest wyłącznie nieszczelność systemu, czy również sposób, w jaki policzono jego koszt.
W praktyce radni dyskutowali nad kosztem wykonania ciasta, nie znając wszystkich jego składników ani ich cen. Znali końcowy rachunek, ale nie wiedzieli dokładnie, ile kosztowała mąka, ile jajka, ile masło, ile pieczenie, a ile sama praca. Mimo to zdecydowali, ile za to ciasto mają zapłacić mieszkańcy Gminy Goleniów.
RIO będzie miało co robić. My natomiast być może wreszcie dowiemy się, z czego naprawdę składa się rachunek za odpady i co kryje się w około 9 mln zł rocznie, których na podstawie informacji przedstawionych radnym nie potrafimy dziś szczegółowo rozliczyć.
Wtedy będzie można wrócić do rozmowy o „nieszczelnym systemie”. Najpierw jednak warto sprawdzić, czy „szczelna” jest jego kalkulacja.
Zespół SIgnatur
Portalu goleniow.net
