System śmieciowy w gminie Goleniów – stabilny w działaniu, ale daleki od pełnej przejrzystości
System gospodarki odpadami w gminie Goleniów funkcjonuje od lat i w praktyce realizuje swoją podstawową rolę – odpady są odbierane, transportowane i przetwarzane. Jednak odpowiedź burmistrza na interpelację radnej pokazuje, że mimo upływu czasu system nie osiągnął poziomu, który pozwalałby mówić o pełnej przejrzystości i precyzyjnej kontroli przepływu kosztów.
Z przedstawionych informacji wynika, że system opiera się na rozdzielonych elementach organizacyjnych: odrębnych trybach obsługi nieruchomości zamieszkałych i niezamieszkałych, różnych narzędziach informatycznych oraz zbiorczym sposobie rozliczeń. Dane dotyczące odpadów, deklaracji i rozliczeń funkcjonują w odrębnych zbiorach, co nie tworzy jednego, spójnego obrazu pozwalającego powiązać konkretną ilość odpadów z konkretnym adresem i użytkownikiem systemu. W praktyce oznacza to, że rozliczenia prowadzone są na poziomie za agregowanym – sektorów lub grup nieruchomości – a nie na poziomie pojedynczych punktów adresowych. Brakuje rozwiązania, które w sposób automatyczny i systemowy łączyłoby wagę odebranych odpadów z konkretną nieruchomością i jej statusem. Z odpowiedzi urzędu wynika również, że takie powiązanie wymagałoby dodatkowej, ręcznej analizy danych, której obecnie się nie prowadzi.
Na tym tle istotne znaczenie ma fakt, że system obejmuje wyłącznie nieruchomości zamieszkałe i mieszane, podczas gdy nieruchomości niezamieszkałe funkcjonują poza tym samym modelem rozliczeniowym. Takie rozdzielenie utrudnia spojrzenie na gospodarkę odpadami jako na jeden, spójny mechanizm finansowo-operacyjny.
Warto również zwrócić uwagę na sposób sprawowania nadzoru nad spółką realizującą odbiór odpadów. Choć obejmuje on różne obszary – od dokumentacji po analizę finansową – opiera się w dużej mierze na danych dostarczanych w ramach tej samej struktury organizacyjnej. W praktyce oznacza to dominację nadzoru wewnętrznego, a nie opartego na niezależnej, zewnętrznej weryfikacji danych źródłowych.
Z perspektywy mieszkańca kluczowe pozostaje to, że po wielu latach funkcjonowania systemu nadal brakuje narzędzia, które pozwalałoby jednoznacznie ocenić, jak rozkładają się koszty pomiędzy poszczególne grupy użytkowników i czy odpowiadają one rzeczywistym strumieniom odpadów.
W tym kontekście pojawia się zasadnicze pytanie o dojrzałość systemu. Czy obecny model – oparty na rozproszonych danych i rozliczeniach zbiorczych – rzeczywiście zapewnia pełny i wiarygodny obraz gospodarki odpadami w gminie, czy raczej pozostawia przestrzeń, w której ten obraz jest jedynie przybliżeniem?
Odpowiedź na to pytanie nie jest oczywista. Dlatego każda decyzja dotycząca zmian stawek opłat powinna być poprzedzona pogłębioną analizą danych i oceną tego, na ile obecny model odzwierciedla rzeczywisty przebieg kosztów w systemie – zamiast opierać się wyłącznie na założeniu, że istniejące mechanizmy w pełni oddają stan faktyczny.
Zespół SIgnatur
Portalu goleniow.net
